درگیری های مسلحانه در بلوچستان و کشته شدن یک سرتیپ پاسدار - گزارش ها از حال وش

 

1

مجروح شدن یک کودک بلوچ و پدرش در پی تیراندازی نیروهای نظامی به خودروی آنها در جهادآباد سراوان

به گزارش حال‌وش/ بامداد امروز پنج‌شنبه ۲ مهرماه ۱۴۰۵، نیروهای نظامی و امنیتی در محدوده جهادآباد، منطقه «شوشتری و دابه» شهرستان سراوان، به سوی یک دستگاه خودروی سایپا وانت حامل آب آشامیدنی، بدون هشدار قبلی اقدام به تیراندازی مستقیم کرده‌اند که در پی آن یک کودک از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفته و پدر وی نیز زخمی شده است.

هویت این پدر و کودک، «اسحاق دهقان» و فرزند خردسال او «محمدامین دهقان»، اهل و ساکن جهادآباد سراوان، توسط حال‌وش احراز شده است.

به گفته منابع حال ‌وش، نیروهای نظامی بدون ایست و اعلام هشدار، خودروی این خانواده را به رگبار بسته‌اند. در پی تیراندازی، محمدامین دهقان از ناحیه سر مورد اصابت گلوله قرار گرفته و اسحاق دهقان نیز زخمی شده است.

منابع می‌گویند پس از تیراندازی، با وجود وضعیت وخیم کودک، پدر وی مجبور شده خودروی آسیب‌دیده را روشن کرده و برای انتقال فرزندش به بیمارستان به سمت سراوان حرکت کند. خودرو در محدوده فلکه هلیکوپتر از کار افتاده و در نهایت پدر و کودک با یک خودروی دیگر به بیمارستان رازی سراوان منتقل شده‌اند.

بر اساس اطلاعات دریافتی، محمدامین دهقان هم‌اکنون در بیمارستان رازی سراوان بستری است و به گفته منابع، به دلیل شدت جراحت وارده به سر، در وضعیت هوشیاری بسیار پایین قرار دارد. اسحاق دهقان نیز در بیمارستان تحت درمان است.

به گفته منابع محلی، این حادثه حوالی ساعت ۱ بامداد رخ داده و به دلیل قطع اینترنت و اختلال در ارتباطات، امکان اطلاع‌رسانی و انتقال سریع جزئیات حادثه فراهم نبوده است.

این تیراندازی در حالی رخ داده که منطقه جهادآباد سراوان طی ساعات گذشته شاهد درگیری‌های شدید مسلحانه نیز بوده است. بامداد امروز صدای تیراندازی و شلیک سلاح‌های سنگین از جمله آرپی‌جی در این منطقه گزارش شد و نیروهای نظامی و امنیتی در محدوده حضور داشتند.

روز گذشته نیز درگیری مسلحانه چندساعته‌ای در همین منطقه میان نیروهای نظامی و امنیتی و افراد مسلح جبهه مبارزین مردمی رخ داده بود که در جریان آن سرتیپ پاسدار حسین ظریفی، فرمانده پایگاه عملیاتی شهید سجاد سراوان، و احمد هراتی زراعـتی، مسئول اطلاعات این پایگاه، کشته شدند. «جبهه مبارزین مردمی» مسئولیت آن درگیری را برعهده گرفته و مدعی کشته‌شدن چهار تن از اعضای خود شده است.

حال‌ وش پیش‌تر نیز گزارش داده بود که درگیری‌های منطقه جهادآباد موجب حضور گسترده نیروهای نظامی و امنیتی و محدودیت در تردد و ارتباطات منطقه شده است.

حال‌وش در حال پیگیری وضعیت این کودک و پدر وی و جزئیات بیشتر این حادثه است.

2

روایتی از سال‌ها فعالیت امنیتی و نظامی سرتیپ پاسدار حسین ظریفی در بلوچستان و موارد نقض حقوق مردم بلوچستان
سرتیپ پاسدار حسین ظریفی، فرمانده قرارگاه عملیاتی «شهید سجاد» سپاه در سراوان، که روز چهارشنبه یکم مهرماه ۱۴۰۵ در جریان درگیری مسلحانه با نیروهای «جبهه مبارزین مردمی» در جهادآباد سراوان کشته شد، از جمله فرماندهانی بود که بیش از یک دهه از فعالیت نظامی و امنیتی خود را در جنوب سیستان و بلوچستان گذراند و در این مدت نام او با فعالیت‌های امنیتی، کنترل مرزها، بازداشت‌ها، طرح رزاق و برخورد با سوختبران و شهروندان بلوچ گره خورده بود. قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه نیز کشته‌شدن او را تأیید کرده است.

نام ظریفی برای مردم جنوب بلوچستان از سال‌های ابتدایی حضورش در منطقه مطرح شد. در آذرماه ۱۳۹۲، خبرگزاری ایرنا او را به عنوان فرمانده قرارگاه «شهید معمار» سپاه در جنوب سیستان و بلوچستان معرفی کرد. این جایگاه، ظریفی را در ساختار امنیتی و نظامی منطقه در موقعیتی قرار داده بود که مستقیماً با مسائل امنیتی جنوب استان ارتباط داشت.

در سال‌های بعد، فعالیت او در سراوان و مناطق مرزی پررنگ‌تر شد. ظریفی در اظهارات رسمی خود درباره مرزهای سراوان و گلشن، از فعال بودن گذرگاه‌های مرزی و «طرح رزاق» سخن گفته و قرارگاه شهید سجاد، مرزبانی و نیروهای انتظامی را مسئول تأمین امنیت منطقه معرفی کرده بود. به این ترتیب، نام او با یکی از مهم‌ترین سازوکارهای توزیع و انتقال سوخت در مناطق مرزی بلوچستان پیوند خورد.

اما در روایت مردم محلی، تصویر دیگری از عملکرد این فرمانده وجود دارد. منابع مطلع از ساختار اجرای طرح رزاق، ظریفی را در تخصیص سهمیه‌های سوخت، مدیریت عبور محموله‌ها از مرز و سازوکار مالی این طرح دارای نقش مستقیم می‌دانند. بر اساس اطلاعات این منابع، مبالغ هنگفتی به‌صورت هفتگی و ماهانه در این چرخه جابه‌جا شده و بخشی از سهمیه‌ها و منافع حاصل از انتقال سوخت در اختیار افراد و مجموعه‌های نزدیک به ساختار سپاه قرار گرفته است. همچنین بر اساس اطلاعات مستقیم منابع، ظریفی در این سازوکار از منافع مالی قابل‌توجه برخوردار بوده است. اظهارات رسمی خود او نیز نقش مستقیم قرارگاه شهید سجاد در اجرای و مدیریت طرح رزاق را تأیید می‌کند.

نام ظریفی همچنین با برخورد مسلحانه با سوختبران بلوچ در اسفندماه ۱۳۹۹ در منطقه شمسر سراوان گره خورده است. بر اساس اطلاعات و شهادت‌های منابع محلی، او در این واقعه دستور برخورد با سوختبران را صادر کرده و در نتیجه تیراندازی نیروهای تحت امر او، ده‌ها تن از سوختبران کشته و زخمی شدند. منابعی که اسامی عوامل دخیل در این حادثه را منتشر کرده‌اند، ظریفی را از جمله فرماندهانی معرفی کرده‌اند که دستور پراکنده‌کردن سوختبران و استفاده از سلاح علیه آنان را صادر کرده بود.

در سال‌های حضور او در ساختار امنیتی جنوب بلوچستان، بازداشت گسترده شهروندان نیز از دیگر موارد مطرح‌شده درباره عملکرد نیروهای تحت فرماندهی او بوده است. در جریان حوادث منطقه نصیری‌آباد سرباز در سال ۱۳۹۳، منابع محلی از نقش نیروهای تحت فرماندهی ظریفی در بازداشت شمار زیادی از اهالی خبر داده‌اند؛ بازداشت‌هایی که در ادامه همان رویکرد امنیتی گسترده در مناطق بلوچ صورت گرفت.

پیش از این نیز گزارش‌های متعددی درباره نگاه امنیتی ظریفی به مردم بلوچستان منتشر شده بود. در یکی از گزارش‌های محلی درباره اختلاف بر سر زمین یک پایگاه سپاه در روستای پادیک سرباز، اظهارات مسئولان نظامی منطقه و برخورد آنان با اهالی، از جمله مواردی بود که در گزارش‌های مرتبط با عملکرد ساختار تحت مدیریت ظریفی بازتاب یافت.

در سال‌های اخیر نیز حضور ظریفی در مناطق مرزی و اظهارات او درباره مدیریت رفت‌وآمد سوختبران و سهم مناطق مختلف از گذرگاه‌های مرزی، بار دیگر توجه رسانه‌های بلوچ را به نقش او جلب کرد. گزارش‌های محلی، دخالت مستقیم او در محدودکردن فعالیت سوختبران مناطق مختلف و ایجاد سازوکاری برای کنترل رفت‌وآمد آنان در مرز جالق را مطرح کرده‌اند. در مقابل، ظریفی در مواضع رسمی، فعالیت قرارگاه شهید سجاد و دیگر نیروهای نظامی و انتظامی را در راستای «تأمین امنیت» و خدمت به مردم معرفی کرده بود.

بخش دیگری از سوابق مطرح‌شده درباره ظریفی به فعالیت‌های او در سوریه و نقش وی در سرکوب اعتراضات سوریه مربوط می‌شود. این موضوع نیز در روایت‌های منتشرشده درباره سابقه امنیتی او مورد اشاره قرار گرفته و بخشی از تصویری است که از عملکرد امنیتی او در سال‌های فعالیتش در ساختار سپاه ارائه شده است.

مسیر شغلی ظریفی در ساختار نظامی و امنیتی سپاه، از فرماندهی قرارگاه شهید معمار در جنوب استان در سال‌های نخست دهه ۱۳۹۰ تا فرماندهی قرارگاه عملیاتی شهید سجاد سراوان در سال‌های اخیر ادامه داشت.

قرارگاه قدس سپاه نیز هنگام اعلام کشته‌شدن او، بر بیش از یک دهه فعالیت وی در جنوب سیستان و بلوچستان تأکید کرد.

مرگ ظریفی در جهادآباد سراوان نیز در همان فضایی رخ داد که بخش مهمی از دوران فعالیت نظامی او در آن سپری شده بود؛ منطقه‌ای که طی سال‌های اخیر شاهد حضور گسترده نیروهای نظامی، درگیری‌های مسلحانه و برخوردهای امنیتی بوده است.

برای شناخت حسین ظریفی، سابقه او را نمی‌توان تنها در عنوان‌های رسمی و روایت نهادهای نظامی خلاصه کرد. بیش از یک دهه حضور در ساختار امنیتی و نظامی جنوب بلوچستان، نقش مستقیم در مدیریت مرزهای سراوان و طرح رزاق، برخورد با سوختبران، بازداشت شهروندان و مجموعه‌ای از اقدامات امنیتی علیه مردم بلوچ، بخش مهمی از کارنامه‌ای است که نام او را در حافظه مردم این منطقه ثبت کرده است. این سوابق، در کنار روایت‌های متعدد مردم محلی و منابع مطلع، تصویری از فرمانده‌ای ارائه می‌کند که فعالیت نظامی و امنیتی او با بخش مهمی از تحولات و برخوردهای امنیتی در بلوچستان طی بیش از یک دهه پیوند داشته است.