هرانا - گزارش تفصیلی از روز هفتم اعتراضات

 

 افزایش بازداشت نوجوانان و پخش اعترافات اجباری
خبرگزاری هرانا – اعتراضات و اعتصاب شهروندان در شهرهای مختلف ایران، امروز هفتمین روز خود را پشت سر گذاشت. بررسی داده‌های به‌روزشده و راستی‌آزمایی‌شده نشان می‌دهد که با وجود تشدید فضای امنیتی، افزایش حضور نیروهای انتظامی–امنیتی و تداوم برخوردهای میدانی در برخی نقاط، دامنه جغرافیایی اعتراضات در سطح کشور همچنان گسترده باقی مانده و تحرکات اعتراضی در اشکال متنوع ادامه یافته است. در هفت روز اخیر دست کم ۱۷۴ نقطه کشور در ۶۰ شهر از ۲۵ استان شاهد اعتراضات بودند. در جریان این اعتراضات دست کم ۵۸۲ تن دستگیر شدند. در همین مدت دست کم ۱۵ شهروند معترض جان باختند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، اعتراضاتی که از روزهای ابتدایی با اعتصاب و تجمعات صنفی آغاز شد، در هفتمین روز متوالی نیز با تجمعات خیابانی، تحرکات محدود صنفی و اعتراضات دانشجویی در برخی دانشگاه‌ها ادامه یافت. در این روز، همچون روزهای گذشته، گزارش‌هایی از توسل نیروهای انتظامی–امنیتی به خشونت، استفاده از ابزارهای کنترل جمعیت، بازداشت شهروندان و ایجاد فضای امنیتی در شماری از شهرها دریافت شده است.
زمینه‌های اعتراضات
موج تازه اعتراضات در فضایی شکل گرفت که فشارهای اقتصادی برای بخش‌های گسترده‌ای از جامعه به مرحله بحرانی رسیده و نشانه‌های آشکار از ازهم‌گسیختگی در چرخه معیشت روزمره دیده می‌شود. جهش‌های پی‌درپی نرخ ارز، بی‌ثباتی طولانی‌مدت بازارها و کاهش مداوم قدرت خرید، افق اقتصادی را برای خانوارها و فعالان صنفی تیره و غیرقابل پیش‌بینی کرده و احساس ناامنی مالی را به تجربه‌ای عمومی تبدیل کرده است.
در روزهای منتهی به آغاز اعتراضات، گزارش‌ها از عبور نرخ ارز از مرزهای جدید و همزمان افت بازار سرمایه و خروج سرمایه خبر می‌دادند؛ روندی که از نگاه تحلیلگران به جابه‌جایی نقدینگی به سمت بازارهای امن‌تر مانند طلا و ارز و کاهش اعتماد عمومی به سیاست‌های اقتصادی تعبیر می‌شود. پیامد این وضعیت در کف جامعه، تعطیلی یا نیمه‌تعطیلی واحدهای صنفی، دشوارتر شدن ادامه فعالیت کسب‌وکارهای خرد و گسترش موج اعتراض و اعتصاب در شهرهای مختلف بوده است؛ اعتراضی که ریشه‌ آن نه در یک عامل مقطعی، بلکه در انباشت طولانی‌مدت فشارهای معیشتی و فرسایش امید به بهبود شرایط دیده می‌شود.
جغرافیای اعتراضات
بر اساس اطلاعات به‌روزشده و تجمیعی، در هفت روز گذشته دست‌کم ۱۷۴ نقطه در ایران شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بوده‌اند. این اعتراضات مجموعاً در ۲۵ استان کشور گزارش شده و طی این مدت، ۱۸ دانشگاه نیز صحنه تحرکات اعتراضی دانشجویان بوده‌اند.
در شبانه‌روز گذشته که هفتمین روز اعتراضات محسوب می‌شود، تجمعات اعتراضی در ۱۲ شهر از ۸ استان ثبت شده است از جمله شهرهای کازرون، ملکشاهی، کرمانشاه، شیراز، مشهد، آرکواز، اصفهان، تهران، هفشجان، کرج، شهرکرد، فردیس. در این میان، دو مورد از اعتراضات روز هفتم توسط دانشگاهیان گزارش شده که در چارچوب همان ۱۸ دانشگاه ذکرشده در آمار تجمعی هفت‌روزه قرار می‌گیرد. داده‌های موجود نشان می‌دهد که با وجود نوسان در شدت و پراکندگی روزانه اعتراضات، حضور دانشگاه‌ها به‌عنوان یکی از کانون‌های اعتراض، همچنان استمرار داشته است.
بررسی پراکندگی جغرافیایی اعتراضات نشان می‌دهد که این تحرکات صرفاً محدود به کلان‌شهرها نبوده و شهرهای کوچک‌تر و مناطق مختلف کشور را نیز دربر گرفته است؛ امری که بیانگر گسترش افقی اعتراضات و مشارکت لایه‌های متنوع اجتماعی در این موج اعتراضی است.
با توجه به گزارشات راستی آزمایی شده تا زمان انتشار این گزارش، مجموعا ۱۷۴ اعتراض در هفت روز اخیر در ۶۰ شهر از ۲۵ استان گزارش شده است. ۱۸ تجمع دانشجویی در ۱۵ دانشگاه نیز جزوی از این آمار است.
شیوه‌های اعتراض و شعارها
بررسی ویدیوها و گزارش‌های راستی‌آزمایی‌شده نشان می‌دهد که اعتراضات روز هفتم، مشابه روزهای پیشین، فاقد یک محور واحد بوده و طیفی متنوع از مطالبات را پوشش داده است. شعارهای سر داده‌شده در تجمعات، از مطالبات معیشتی و اقتصادی تا انتقاد از شیوه حکمرانی، محدودیت‌های آزادی‌های فردی و اجتماعی و مطالبه عدالت را در بر می‌گیرد.
در برخی تجمعات، اعتراضات در قالب اعتصاب صنفی، تعطیلی واحدهای تجاری یا تجمعات کوتاه‌مدت خیابانی شکل گرفته و در برخی دیگر، راهپیمایی‌های محدود و پراکنده گزارش شده است. تکرار و فراگیری این مضامین در شهرهای مختلف نشان می‌دهد که مرز میان مطالبات صنفی و روزمره با مطالبات سیاسی کمرنگ شده و اعتراضات جاری بر بستری از نارضایتی‌های انباشته و چندلایه شکل گرفته است.
هرانا، در چارچوب مأموریت حقوق‌بشری خود، تمرکز گزارش‌دهی را بر شعارها و مطالباتی قرار می‌دهد که به‌طور مستقیم با نقض یا مطالبه حقوق بشر، آزادی‌های اساسی و حقوق مدنی شهروندان مرتبط هستند. استمرار این مطالبات در نقاط مختلف کشور، بیانگر عمق نارضایتی‌ها و همپوشانی مطالبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در بستر اعتراضات جاری است.
برخورد نیروهای انتظامی–امنیتی و جزئیات خشونت
در هفتمین روز اعتراضات سراسری، گزارش‌ها و ویدیوهای منتشرشده همچنان از تداوم فضای امنیتی و استفاده نیروهای انتظامی–امنیتی از ابزارهای سرکوب برای جلوگیری از شکل‌گیری یا گسترش تجمعات اعتراضی حکایت دارد. ویدیوهای منتشرشده از شهرهای مختلف، نشان‌دهنده برخوردهای خشونت‌آمیز، تیراندازی، استفاده از گاز اشک‌آور و بازداشت معترضان است.
در شماری از شهرها، گزارش‌هایی از مجروح شدن شهروندان در پی تیراندازی نیروهای انتظامی–امنیتی منتشر شده و در برخی موارد، شهروندان به دلیل ترس از بازداشت از مراجعه به مراکز درمانی خودداری کرده‌اند. همچنین ویدیوهایی از بازداشت خشونت‌آمیز شهروندان، از جمله زنان معترض، در معابر عمومی منتشر شده که نشان‌دهنده استفاده از زور فیزیکی در جریان بازداشت‌هاست.
گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که در برخی شهرها، تجمعات اعتراضی به فضاهای نمادین یا معابر اصلی کشیده شده و نیروهای انتظامی–امنیتی برای متفرق کردن معترضان از ابزارهای کنترل جمعیت استفاده کرده‌اند. همزمان، استقرار گسترده نیروهای امنیتی در خیابان‌های اصلی، میادین و اطراف مراکز حساس شهری گزارش شده و فضای امنیتی در بخش‌هایی از این شهرها تشدید شده است.
در کنار این موارد، روایت‌های رسمی ارائه‌شده از سوی مقامات محلی درباره برخی جان‌باختگان با تردید شاهدان عینی و گزارش‌های غیررسمی مواجه شده و جزئیات مربوط به نحوه وقوع این موارد همچنان در دست بررسی و راستی‌آزمایی قرار دارد.
جان‌باختگان
بر اساس اطلاعات به‌روزشده هرانا، مرگ دست‌کم ۱۶ نفر در جریان اعتراضات هفت‌روزه محرز شده است. در میان جان‌باختگان، از جمله یک نیروی انتظامی–امنیتی گزارش شده و سایر موارد مربوط به شهروندان معترض است.
در شماری از این موارد، روایت‌های رسمی ارائه‌شده از سوی مقامات با روایت شاهدان عینی و اطلاعات غیررسمی در تعارض بوده و جزئیات مربوط به نحوه جان‌باختن این افراد همچنان در دست بررسی و راستی‌آزمایی قرار دارد. از جمله میتوان اشاره کرد شامگاه جمعه ۱۲ دی ۱۴۰۴، در جریان اعتراضات مردمی در شهر قم، یک معترض جان خود را از دست داد. شورای تامین استان ضمن تایید مرگ این شهروند، مدعی شده است که وی بر اثر انفجار مواد محترقه‌ای که در دست داشته جان باخته است. این در حالی است که شاهدان عینی، روایت رسمی ارائه ‌شده از سوی مقامات را به چالش کشیده اند و اعلام کرده‌اند که مرگ این معترض در نتیجه اقدام نیروهای امنیتی حاضر در محل رخ داده است.
از سوی دیگر معاون سیاسی امنیتی استاندار قم نیز از جان باختن یک نوجوان ۱۷ ساله قمی در جریان اعتراضات شب گذشته خبر داد. او مدعی شد که این نوجوان در پی شلیک معترضین کشته شده است.
هرانا همچنین توانسته هویت دو تن دیگر از شهروندان معترض را که در پی خشونت نیروهای انتظامی–امنیتی جان باخته‌اند، احراز کند. امیرحسین بیاتی، در همدان و احد ابراهیم‌پور در دلفان هویت این شهروندان است که در جریان اعتراضات جان خود را از دست داده‌اند.
این خبرگزاری تأکید می‌کند که به دلیل محدودیت‌های شدید اطلاع‌رسانی، فشارهای امنیتی بر خانواده‌ها و فضای بسته رسانه‌ای، احتمال افزایش شمار جان‌باختگان یا تغییر در جزئیات برخی پرونده‌ها وجود دارد و این بخش در صورت دریافت اطلاعات جدید به‌روزرسانی خواهد شد.
بازداشت‌ها و فشارهای امنیتی
در طی هفت روز اخیر اعتراضات، دست کم ۵۸۲ شهروند معترض بازداشت شدند هر چند آمار واقعی بازداشت شدگان بسیار بیشتر از این تعداد تخمین زده میشود.
همزمان با اعتراضات شهروندان در خیابان ها، گزارشات دریافتی هرانا از ندامتگاه مرکزی کرج نشان می دهد، زندانیان بندهای ۱۵ و ۱۶ این زندان، با اجبار مسوولان به بند های دیگر منتقل شدند و این دو بند برای نگهداری بازداشت شدگان اعتراضات اخیر اختصاص داده شده است.
همچنین امروز هرانا گزارش‌هایی از زندان قم دریافت کرد که از انتقال حدود ۲۰۰ شهروند بازداشت‌شده به این زندان حکایت دارد. این افراد در جریان اعتراضات بازداشت شده‌اند. هرانا در حال بررسی هویت این افراد است.
از سوی دیگر از یاسوج گزارش شده است حداقل ۸۱ نفر در روزهای اخیر در این شهر بازداشت شده‌اند که ۷۰ نفر از آنان زیر ۱۸ سال هستند و به کانون اصلاح و تربیت و زندان یاسوج منتقل شده‌اند. ۱۱ بازداشتی دیگر نیز همچنان در بازداشتگاه‌های امنیتی نگهداری می‌شوند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، بخش قابل توجهی از بازداشت‌شدگان را نوجوانان تشکیل می‌دهند. در سبزوار، زهرا مهدوی، فراز ضیایی، میثم ذاکری، نازنین‌زهرا موسوی، سبا محرومی و هومن بلاش‌آبادی، که همگی نوجوان ۱۷ ساله هستند، بازداشت و به کانون اصلاح و تربیت مشهد منتقل شدند. همچنین در ایذه، شاهپور البرزی و حسام محمدی، هر دو نوجوان ۱۶ ساله، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند و در یاسوج نیز ایلیا اکوانیان، نوجوان ۱۵ ساله، بازداشت شده است.
اطلاعات سپاه اصفهان نیز دو دختر نوجوان را در جریان اعتراضات روز گذشته این شهر بازداشت کردند. همزمان ویدیویی از اعترافات اجباری این دو نوجوان منتشر شده که مشخص نیست تحت چه شرایطی ضبط شده است. آنها در این ویدیو عنوان می‌کنند که برای شرکت در اعتراضات خیابانی از طرف فردی پول دریافت کردند.
در ادامه بازداشت‌ها، شماری از دانشجویان و شهروندان در شهرهای مختلف بازداشت شده‌اند. مجید جمشیدزاده، دانشجوی کارشناسی طراحی صنعتی دانشگاه علم و صنعت، در تهران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. امیرمحمد رستمی، دانشجوی معماری و حدوداً ۲۶ ساله، نیز در جریان اعتراضات نازی‌آباد تهران بازداشت شد، او هنگام بازداشت مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته است. علاوه بر این، محمد صائبی، عضو سابق شورای صنفی دانشگاه تهران، توسط نیروهای امنیتی در یزد بازداشت شده است. همچنین امیرحسین خالقی، دانشجوی رشته حقوق دانشگاه رجایی قزوین، در چهارراه خیام قزوین بازداشت شد و یوسف رضایی، دانشجوی مهندسی نفت یاسوج، نیز در شهر یاسوج بازداشت شده است؛ تاکنون از محل نگهداری و اتهامات مطروحه علیه این دو دانشجو اطلاعی در دست نیست. در کنار این موارد، عرفان تاج‌آبادی، عرفان عابد در سبزوار و  پوریا کی‌شمس، آرمان سلیمانی، نعمت حیدری، محمد کریمی در مسجدسلیمان، پیمان یوسفی در دزفول و پارسا اکابر در یاسوج از دیگر بازداشت‌شدگان گزارش‌شده هستند.
در مهشد محمد طاهری پارسا، در نهاوند امیر محمد خزایی و علیرضا خزایی، در کاشمر رضا عبدی و در اسفراین علی قویدل، عباس بیدی، آرین حیدری، عیسی شکوری، پیمان میرزایی و علیرضا جعفری بازداشت شده‌اند. در کرمانشاه نیز سپیده کرمانشاهی، ستاره محمدی، سایه شوشتری کرمانشاهی و رزا شوشتری در میان بازداشت‌شدگان هستند که با اخذ تعهد آزاد شدند. همچنین در دهلران رضا سیفی و ایلیا قاسمی و در دره‌شهر محمدطاها زینی‌وند، پیمان حسنوند، امین شکری‌پور، شهروز شکری‌پور و اسماعیل ظهرابی بازداشت شده‌اند. در زاهدان نیز زبیر براهویی، حنیف براهویی، عمر گمشاد زهی، احسان نارویی و عبدالرحمن نارویی بازداشت شده‌اند و در گچساران محمد میری در فهرست بازداشت‌شدگان قرار دارد.
علاوه بر این سهیلا حجاب، فعال مدنی، با اعمال خشونت در فردیس کرج بازداشت و به زندان کچویی منتقل شده است. وضعیت جسمانی او نامناسب گزارش شده است. در هرسین نیز چهار شهروند به نام‌های یوسف صفری، پیمان حسینی، مرتضی حسینی و احسان حسینی شامگاه ۱۱ دی‌ماه بازداشت و به بازداشتگاه سپاه کرمانشاه منتقل شدند. رضا عبدی، ۳۵ ساله، اهل کاشمر و پدر دو فرزند، نیز امروز به دلیل فعالیت در فضای مجازی توسط ماموران اداره اطلاعات در این شهرستان بازداشت شد.
با احراز هویت شش شهروند دیگر به نام‌های محمدرضا بریچی، کیان سالارنژاد، زبیر براهویی، حنیف براهویی، عمر گمشادزهی، احسان نارویی و عبدالرحمن نارویی، شمار بازداشت‌شدگان تجمع اعتراضی روز گذشته در زاهدان به ۱۰ نفر افزایش یافت. پیشتر گزارش بازداشت سه تن دیگر در این اعتراضات منتشر شده بود. گقتنی است از میان این شهروندان، کیان سالارنژاد، دانشجوی رشته صنعت و معدن دانشگاه سیستان و بلوچستان است.
در عمده این پرونده‌ها، اطلاعاتی درباره محل نگهداری و اتهامات مطروحه علیه بازداشت‌شدگان منتشر نشده است.
خبرگزاری کردپا هویت ۴۷ شهروند بازداشت‌شده در دو استان کرمانشاه و ایلام را منتشر کرد. در میان بازداشت‌شدگان، چهار نوجوان به نام‌های فردین حاتمی، رضا خسروی، محمدجواد زارعی و ابوالفضل زارعی از مورموری در آبدانان بازداشت شده‌اند و در هرسین نیز محمدمهدی کرمی، نوجوان ۱۷ ساله، بازداشت شده است. بر اساس این گزارش، در دهلران آرشیا جوشن و امید بیرانوند بازداشت شدند و همچنین کوروش نوری به همراه علیرضا صالحی، فرزاد شکری، میلاد کیادی، امید ملک‌محمدی، شریف آزاد، شایان مومنی، امیرحسین علیزاده، فردین آقایی، علی‌محمد حیاتی، ابوالفضل جامخانه، سجاد آزاد، عبدالله آزاد، عرفان فرهمند، علیرضا رحمانی و امیررضا رحمانی نیز در همین شهر بازداشت شده‌اند. همزمان شماری دیگر از شهروندان در شهرهای مختلف ایلام بازداشت شدند؛ از جمله در دره‌شهر ابوالفضل قاسمی، ستار زیدی، رضا حیدری، سامان غلامی و شایان اصل‌مرز و در سرابله رحیم صادقی که به مکان نامعلومی منتقل شده است. در استان کرمانشاه نیز یونس جمشیدی، میلاد شیرازی و نوید رستمی بازداشت شدند و در هرسین رحمان آذرنگ، سجاد کاکایی، شاپور رشیدی و مهدی بالی نیز در کنار محمدمهدی کرمی بازداشت شده‌اند. همچنین در ادامه زاهد افشاری، یوسف کاکاوند و نورالدین موسی‌زاده بازداشت شدند و در سرپل‌ذهاب نیز هفت شهروند به نام‌های مهدی کریمی، جبار جمشیدی، قائم بدری، مسعود آقایی، احد مرادی، اسفندیار سروری و عسکر نجفی توسط نیروهای امنیتی لباس‌شخصی بازداشت و به مکان‌های نامعلومی منتقل شدند.
در جریان اعتراضات ۱۴۰۴ در شهر اسفراین، علی قویدل، عباس بیدی، آرین حیدری، عیسی شکوری، نادر توکلی و پیمان میرزایی شامگاه ۱۱ دی‌ماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. همچنین گزارش شده علیرضا جعفری نیز امروز در این شهر بازداشت شده است. افزون بر این، محسن حیدربیگی، مراد حاصلی، امین نورمنش و فرهاد محمدرشید، در شهرستان بدره بازداشت شدند.
در ادامه واکنش نهادهای امنیتی به اعتراضات، فرمانده انتظامی شوشتر از بازداشت تعدادی از معترضان در جریان اعتراضات پنجشنبه‌شب این شهر خبر داد و مدعی شد از آنان «یک قبضه سلاح کلت کمری، ۱۲ تیغه قمه و یک تیغه خشاب» کشف شده است. همزمان، روابط عمومی سپاه «روح‌الله» در استان مرکزی نیز از بازداشت دو شهروند توسط مأموران اطلاعات سپاه خبر داد و ادعا کرد این افراد «گرداننده دو کانال معاند و آشوب‌طلب» بوده‌اند. تصاویر منتشرشده در گزارش خبرگزاری صداوسیما نشان می‌دهد اطلاعات سپاه مدیریت دو گروه تلگرامی را در اختیار گرفته و با انتشار پیام‌هایی در این گروه‌ها، اعضا را به شناسایی و بازداشت تهدید کرده است.
از سوی دیگر، دادستان عمومی و انقلاب مرکز چرداول از بازداشت شماری از شهروندان در جریان اعتراضات شب گذشته در شهر سرابله خبر داد و گفت تعدادی دیگر نیز شناسایی شده‌اند که «طی امروز و فردا بازداشت خواهند شد». محمد سهراب‌زاده این شهروندان را «عناصر سازمان‌یافته» خواند و مدعی شد آن‌ها در جریان اعتراضات اقدام به «تیراندازی» کرده‌اند، بدون آنکه به هویت یا تعداد بازداشت‌شدگان اشاره کند.
در همین حال، روابط عمومی سپاه ابوالفضل لرستان از بازداشت سه شهروند در خرم‌آباد خبر داد و مدعی شد این افراد با یکی از رسانه‌های خارج از کشور با هدف «تخریب اموال عمومی» در ارتباط بوده‌اند. در اطلاعیه منتشرشده از سوی این نهاد، هویت بازداشت‌شدگان اعلام نشده و همزمان ویدیویی از اعترافات اجباری آنان منتشر شده است. همچنین ویدیویی دیگر از اعترافات اجباری یک شهروند بازداشتی توسط رسانه های نزدیک به نهادهای امنیتی منتشر شده است. در این ویدیو که مشخص نیست تحت چه شرایطی ضبط شده است، یک مرد جوان از انتشار مطالب اعتراضی در اینستاگرام شخصی، ابراز پشیمانی می‌کند.
واکنش ها
در هفتمین روز اعتراضات، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در نخستین موضع‌گیری خود پس از آغاز دور تازه‌ای از اعتراضات سراسری، بر لزوم برخورد با آنچه «اغتشاش» خواند تاکید کرد. وی گفت که اعتراض به‌زعم او قابل پذیرش است و می‌توان با معترضان گفت‌وگو کرد، اما افزود «اغتشاشگر را باید به جای خودش نشاند» و تاکید کرد که گفت‌وگو با «اغتشاشگر» فایده‌ای ندارد. علی خامنه‌ای در بخش دیگری از سخنان خود به اعتراضات اخیر کسبه و بازاریان اشاره کرد و بازار را از «وفادارترین اقشار به نظام» توصیف کرد. او گفت که به نام بازار نمی‌توان با جمهوری اسلامی مقابله کرد و مدعی شد برخی افراد با هدف تخریب و ناامن‌سازی کشور، از مطالبات اقتصادی بازاریان سوء‌استفاده می‌کنند. رهبر جمهوری اسلامی همچنین نوسانات شدید نرخ ارز و سقوط ارزش پول ملی را «غیرطبیعی» دانست و آن را به «دشمن» نسبت داد.
امروز مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، نسبت به تشدید برخوردهای صورت گرفته توسط نیروهای امنیتی با معترضان در نقاط مختلف کشور هشدار داد. او اعلام کرد که نشانه‌هایی از گسترش الگوی رویارویی و خشونت در سطح کشور مشاهده می‌شود. این مقام سازمان ملل با تاکید بر ضرورت احترام به حقوق بنیادین شهروندان، از مقامات جمهوری اسلامی خواست به آزادی بیان، آزادی تشکل و حق تجمع مسالمت‌آمیز شهروندان پایبند باشند و از به‌کارگیری زور بیش از حد علیه معترضان خودداری کنند. مای ساتو همچنین هشدار داد که تکرار برخوردهای خشونت‌آمیز مشابه آنچه در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» رخ داد، می‌تواند پیامدهای جدی برای فضای مدنی کشور داشته باشد. خانم ساتو تاکید کرد شهروندان باید بتوانند بدون ترس از سرکوب، اعتراضات مسالمت‌آمیز خود را بیان کنند.
سازمان عفو بین‌الملل نیز با ابراز نگرانی شدید از گزارش‌های مربوط به کشته شدن معترضان در ایران، از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست حقوق آزادی بیان و تجمعات مسالمت‌آمیز را رعایت کنند و از به‌کارگیری خشونت و نیروی مرگبار و غیرقانونی علیه معترضان خودداری کنند.
در نهایت
اعتراضات جاری که نقطه آغاز آن از بازار تهران بود، در هفتمین روز خود با گسترش جغرافیایی، افزایش مشارکت شهروندان و تشدید حضور نیروهای امنیتی همراه شده است. ترکیب مطالبات معیشتی و سیاسی، افزایش بازداشت‌ها و تلاش مقامات برای مهار همزمان اقتصادی و امنیتی بحران، نشان‌دهنده حساسیت بالای حاکمیت نسبت به تداوم این اعتراضات است.

خلق ایران عطای امپریالیسم آمریکا را به لقایش می بخشد!

 

درباره پیام ترامپ در مورد حمله به ایران در صورتی که 

حکومت اعتراضات مسالمت آمیز را با خشونت سرکوب کند 

شش روز پس از آغاز دور تازه ی مبارزات خلق ایران علیه استبداد حاکم، ترامپ رئیس جمهور کنونی آمریکا یادداشتی در «تروث سوشال» نوشته و در آن افاده فرموده است که اگر دولت ایران به معترضانی که به گونه ای مسالمت آمیز اعتراض می کنند شلیک کند و آنها را به طور خشونت آمیز به قتل برساند که از نظر ترامپ رویه ی معمول حکومت ایران است، آنگاه این ترامپ به کمک مردم ما خواهد آمد. ترامپ افزوده است که دولت اش دست به ماشه و آماده ی اقدام است.

پس انگار «دست غیبی» برای کمک به مردم ایران ازآمریکا بیرون آمده است!

و حال ساواکی- سلطنت طلبان مزدور سیا از مردم می خواهند که شکر خدا به جای آرند و خوشحالی کنند!

و اما:

آیا ترامپ این سرمایه دار بزرگ حریص و فاسد و مرتجع که اکنون تجاوز خود را به کشور ونزوئلا آغاز کرده و با هواپیما و موشک، تاسیسات نظامی و فرودگاه های این کشور را تخریب کرده است، می تواند پشتیبان خلق ایران باشد؟

آیا امپریالیسم آمریکا که افغانستان، عراق و لیبی را به خاک و خون کشید «بهارعربی» و انقلاب خلق مصر و دیگر کشورهای عربی را خفه کرد، می تواند با تجاوز نظامی به ایران به مردم ایران کمک کند؟

آیا این ترامپی که با سیاست تعرفه های خود که یکی از مهم ترین نتایج اش تورم و گران شدن بسیاری از کالاهای اساسی بوده( و نه تنها در کشور آمریکا بلکه در بسیاری کشورهای دیگر) و طبقه ی کارگر و دیگر زحمتکشان را آمریکا را فقیرتر از پیش کرده است می تواند یاری دهنده طبقه ی کارگر و کشاورزان و زحمتکشان ایران باشد؟

آیا ترامپی که تمامی برنامه ی دولت صهیونیستی و جنایتکار اسرائیل در قتل عام توده های غزه را مورد پشتیبانی قرار داد، ترامپی که بدون چراغ سبز او و همراه او دیگر امپریالیست های اروپای غربی دولت نتانیاهو نمی توانست چنین نسل کشی ای به راه اندازد و نزدیک به 70 هزار نفر را از مرد و زن و کودک بکشد؛ ترامپی که می خواهد به روی اجساد این خلق ستمدیده و ویرانه های غزه، شهری توریستی به راه اندازد می تواند دوست کارگران و کشاورزان و توده های ستمدیده ی ایران باشد؟

آیا ترامپی که به دنبال ماجراجویی های خویش حتی خلق های آمریکای جنوبی را تهدید می کند که اگر به فلان نماینده برای ریاست جمهوری  رای ندهند کشورشان را تحریم اقتصادی خواهد کرد می تواند متحد ملت ما باشد؟

آیا ترامپی که چراغ سبزش به اسرائیل برای حمله به ایران موجب کشتار بسیاری از مردم غیرنظامی شد می تواند خیرخواه مردم ایران باشد؟

خلق ایران همچون دیگر خلق های زیرسلطه بیشترین آسیب را از توطئه ها و دخالت های امپریالیست ها دیده است. سازمان سیای همین امپریالیسم آمریکا به همراه سازمان امنیت امپریالیسم انگلستان کودتای کثیف 28 مرداد را در ایران به راه انداختند و دولت ملی و قانونی محمد مصدق را سرنگون کردند و شرایطی را به وجود آوردند که سرمایه داران آمریکایی و انگلیسی و شرکای اروپایی شان برای 25 سال تمامی منابع ایران را ببلعند و کشور ما را مجبور کنند که تنها تولید مهم اش نفت باشد و مردم ایران را هم زیر استبداد سلطنتی نوکرشان محمدرضا پهلوی قرار دهند. استبدادی که در آن آزادی بیان، مطبوعات، احزاب و اجتماعات وجود نداشت. 25 سال تمام دولت امپریالیسم آمریکا از نوکر حلقه به گوش اش محمدرضا و یا به قول حضرات ساواکی ها به روز شده « کینگ محمدرضا» پشتیبانی کرد و تنها به زور انقلاب 57 ایران مجبور شد او را بیرون برد.

امپریالیسم آمریکا گرگی است که اکنون در لباس میش برای مردم ایران ظاهر شده است؛

آیا شایسته است که طبقه ی کارگر و خلق ایران خود را شر کفتارهای حاکم نجات دهد و به دام گرگ ها بیندازد؟

پیام ترامپ موجب خوشنودی عده ای ظاهربین هم گشته است. آنها پشت پیام ترامپ سنگر می گیرند، هلهله به راه می اندازند و کِل می زنند! آنان گمان می کنند که ترامپ دل اش برای مردم ایران می سوزد و خیرخواه مردم ایران شده است!؟

این از کفتار به گرگ پناه بردن است.

برخی از این ها ترامپ«خیر خواه مردم ایران» و «جدی» و «عمل گرا» را با اوبامای «سست مایه» در مقابل حکومت خامنه ای مقایسه می کنند؛ اوبامایی که از همان آغاز سال 88 و پیش از انتخابات مشغول نامه نگاری با خامنه ای بود:

 ترامپ «جدی» و «قابل اتکا» و هوادار مردم ایران است و نه مانند اوباما سازشکار با حکومت!

چنان که می دانیم پس از اعتراض توده ها به انتخابات 88، این شعار «اوباما، یا با اونا یا با ما»هم که به احتمال از جانب اصلاح طلبان طرح شده بود، سر داده شد. منظور از این شعار این بود که اوباما باید بین جنبش مردم علیه تقلب در انتخابات و خامنه ای و جناح اش یکی را انتخاب کند و ظاهرا اوباما خامنه ای را انتخاب کرد.

اوباما نماینده ی طبقه ی حاکم آمریکا بود و ترامپ نیز نماینده ی طبقه ی حاکم آمریکا است. تفاوت سیاست های متضاد این دو( و ترامپ بیشتر در دوره ی کنونی ریاست جمهوری ای اش و نه در دوره ی نخست اش) بیشتر نشانگر تفاوت در  شرایط آن زمان و اکنون است.

در آن زمان امپریالیسم آمریکا دنبال تغییر حکومت ایران نبود و برنامه ی حمله نظامی به ایران را نداشت. اوباما به نماینده گی از سوی سرمایه داران امپریالیسم آمریکا خواهان کنار آمدن با حکومت خامنه ای بود.

حال شرایط و وضع حکومت ولایت فقیه و نیز جنبش خلق ایران تا حدود زیادی با آن دوره فرق کرده و بر این مبنا سیاست های دولت امپریالیستی آمریکا نیز نسبت به آن زمان تغییر کرده - و نه تنها در مورد ایران بلکه همچنین در مورد خاورمیانه - و سیاست تغییر رژیم بیشتر رو آمده است.

این را در مورد وضع سلطنت طلبان نیز می بینیم. دارودسته ی سلطنت طلبان نیز در آن زمان آن گونه ای که به ویژه از خیزش «زن، زندگی، آزادی» به این سو از سوی سازمان سیا سازماندهی و تجهیز و تقویت شدند چنین سازماندهی نشده بودند. خیزشی که به دنبال مبارزات پی در پی 88، 96 و 98 رخ داد و نشانگر امکان تکامل انقلاب و سرنگونی حکومت ولایت فقیه بود.

اگر اکنون ترامپ حکومت را تهدید می کند که چنانچه سرکوب کند آمریکا به ایران حمله خواهد کرد( و برای تغییر حکومت و نه زدن مراکز اتمی) گر چه اختلافاتی با این حکومت دارد، به دلیل مخالفت اش با حکومت کنونی نیست، بلکه به دلیل وجود یک جنبش انقلابی- دموکراتیک توده ای در ایران است. ترس و وحشت ترامپ و سرمایه داران امپریالیسم آمریکا و دیگر امپریالیست ها از این جنبش و انقلاب است و نه از حکومت خامنه ای. نگاهی به تاریخ چهل ساله ی اخیر نشان می دهد که کشتار ده ها هزار نفری توده ها و پیشروان آنها - برای نمونه به کشتارهای 67 بنگریم - نیز اخمی به پیشانی امپریالیست ها نمی آورد.

 نکته ی دیگر این است که در این دوران شرایط به گونه ای نیست که خلق ایران بتواند آنچنان از تضاد میان امپریالیست ها به نفع خود استفاده کند. امپریالیست های اروپایی خودشان کم و بیش دنباله رو ترامپ هستند و امپریالیسم روسیه هم به رهبری پوتین در بسیاری موارد با ترامپ و امپریالیسم آمریکا کنار می آید. برای پوتین اوکراین بسیار مهم است و از همین رو هم حاضر است در مقابل تجاوز اسرائیل به غزه سکوت کند، سوریه را (که بخش بخش شده و تمام اش در اختیار حکومت اسد نبود) بدهد، و حتی حال که ترامپ در حال تغییر حکومت در ونزوئلا است صدایش در نیاید تا بتواند بخش هایی از اواکرین را در حلقوم خود فرو کشد و امپریالیست های غربی را از پیرامون روسیه دور کند.

به طور کلی شرایط منطقه ای و جهانی ای که اکنون وجود دارد خیلی به نفع  طبقه ی کارگر و خلق ایران نیست.

و سخن پایانی این که متحدین استراتژیک طبقه ی کارگر و کشاورزان و توده های زحمتکش ایران تنها کارگران و خلق های زحمتکش کشورهای زیر سلطه و کارگران و خلق های کشورهای امپریالیستی هستند و نه امپریالیست ها.  

گروه مائوئیستی راه سرخ

ایران

14 دی ماه 1404

 

 

 

امپریالیسم هار آمریکا و تجاوز به کشور ونزوئلا

 بالاخره امپریالیسم هار و وحشی آمریکا اقدام به فتنه گری و تهاجم دیگری به یک کشور زیر سلطه کرد، و منشور سازمان ملل متحد و حق ملت دیگری را برای استقلال و تعیین سرنوشت خویش زیر پا گذاشت.

نرود میخ آهنین در سنگ! امپریالیسم یعنی وحشیگری، تجاوز، جنگ

ترامپ مرتجع سرکرده ی کنونی امپریالیسم آمریکا با محاصره ی دریایی ونزوئلا و پس از مدت ها دنبال کردن توطئه های خود در مورد سرنگونی دولت( قانونی یا غیرقانونی) ونزوئلا که آخرین آنها حملاتی چون راهزنان دریایی به کشتی های نفت کش ونزوئلایی به بهانه قاچاق یا جلوگیری از فروش نفت در ماه سپتامبر بود، به تاسیسات نظامی و فرودگاه ها و راه های ارتباطی در کاراکاس و نقاط دیگر ونزوئلا حمله هوایی و موشکی کرد و بنا به اخبار، نیکولاس مادورو و همسرش را« بازداشت» کرد یا در واقع ربود.

امپریالیسم حریص آمریکا: ونزوئلا و آمریکای مرکزی و جنوبی ملک طلق ما هستند!

ونزوئلا کشوری نفت خیز است و در شمال آمریکای جنوبی واقع است. امپریالیسم آمریکا، طبق «دکترین مونرو» خود را صاحب بی چون و چرای تمامی زمین ها، منابع و ثروت های کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی و اساسا این منطقه را «حیاط خلوت» خود می داند. از این رو هیچ بر نمی تابد که کشوری و دولتی وجود داشته باشد اما زیر سلطه ی کامل آن نباشد.

امپریالیسم آمریکا بیش از 65 سال است که کوبا را محاصره ی اقتصادی کرده است و اجازه نداده که دولت قانونی این کشور احتیاجات ساده ی توده های کشور را بر آورده سازد. نیاز به یادآوری است که ما به هیچ عنوان دولت کوبا را سوسیالیستی ندانسته بلکه حزب کمونیست این کشور را حزبی رویزیونیستی و دولت آن را سرمایه داری و وابسته به بلوک امپریالیستی روسیه ارزیابی می کنیم، اما این را مساله طبقه ی کارگر و خلق کوبا می دانیم که در مورد دولت کشورشان تصمیم بگیرند.  

امپریالیسم آمریکا رابطه ی برابر با کشورهای زیر سلطه و به ویژه با دولت هایی که زیر سلطه اش نباشند برقرار نمی کند و در این خصوص برایش تفاوت اساسی ندارد که آیا این کشورها مستقل و دارای حکومتی سوسیالیستی، ملی- دموکراتیک بورژوایی، نیمه مستقل و یا وابسته به بلوک رقیب( در گذشته سوسیالیسم امپریالیسم شوروی و اکنون امپریالیسم روسیه و دولت های هم پیوند) باشند. امپریالیسم آمریکا و کلا امپریالیسم خواهان تسلط بر منابع مواد خام، کار ارزان کارگران و کشاورزان و دیگر زحمتکشان و نیز بازار کشور خواه از نظر صدور سرمایه و خواه از نظر فروش کالا است و تحمیل مسئولیتی به آنها در چارچوب تقسیم کار امپریالیستی در جهان.

رابطه ی برابر کشورهای زیر سلطه با امپریالیسم آمریکا و کلا امپریالیست ها خوش خیالی است و مقدور نمی باشد.

ترامپ و جنگ

امپریالیسم آمریکا در حالی به ونزوئلا تجاوز کرد که ترامپ بارها گفته بود که حاضر نیست جنگ کند و جنگ هایی که دولت های پیش از او در خاورمیانه به آنها دست زدند نه تنها هیچ سودی برای دولت آمریکا نداشته بلکه ضرر هم داشته است، اما با این همه تبلیغ و های و هوی درباره جنگ نکردن باز به کشور ونزوئلا تجاوز می کند، برای کارگران و زحمتکشان این کشور که زیر فشار فقر خرد شده اند خسارت به بار می آورد، رئیس جمهور این کشور را می رباید و حق ملت این کشور را برای تعیین سرنوشت خویش زیر پا می گذارد. تجاوزی که پایان اش هنوز روشن نیست و مشخص نیست که به چه تحولاتی در ونزوئلا و آمریکای جنوبی و مرکزی منجر خواهد شد و چه تاثیراتی در میان کارگران و زحمتکشان آمریکا خواهد گذاشت.

دولت مرتجع ونزوئلا

این تجاوز در حالی رخ می دهد که دولت مادورو دولتی ارتجاعی و سرکوب گر مبارزات کارگران و زحمتکشان و سازشکار با امپریالیسم آمریکا بوده است و بیش از پیش در مسیر سازشکاری و وابستگی پیش رفته است. این دولت گرچه همچون جریان مستقیما وابسته به امپریالیسم آمریکا یعنی حزب ماریا کورینا ماچادو نیست اما خود نیز دولت سرمایه داران بوروکرات - کمپرادور ونزوئلا و دولتی است مستبد و بر ضد خلق ونزوئلا. با این حال این که چه دولتی باید بر ونزوئلا حاکم باشد مساله ای داخلی است و ربطی به امپریالیست های تجاوزگر که به دنبال منافع اقتصادی و سیاسی خویش هستند ندارد.

این، همچنان که در مورد کوبا و دیگر کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی، مساله ی طبقه ی کارگر، دهقانان و دیگر زحمتکشان و طبقات این کشورهاست که در مورد سرنوشت دولت هاشان تصمیم بگیرند.

تجاوز امپریالیسم آمریکا به ونزوئلا محکوم است

ما حمله ی تجاوزکارانه ی امپریالیسم آمریکا را به ونزوئلا و بمباران مراکز نظامی و فرودگاه ها و زیرساخت های ارتباطی این کشور و ربودن رئیس جمهور آن را محکوم می کنیم و بر آنیم که طبقه ی کارگر و خلق ونزوئلا و نیز طبقه ی کارگر و دیگر خلق های کشورهای جهان این تجاوز امپریالیستی را بر نخواهند تافت و به مبارزه با آن بر خواهند خاست.

امپریالیسم گندیده و محتضر است و رو به نابودی است

امپریالیسم آمریکا در حال نزول هر چه بیشتر و از دست دادن قدرت خود است و راهی را می رود که پیش از او امپریالیسم انگلستان رفته است. تقلاهای کنونی ترامپ و دولت اش نمی تواند آب رفته را به جوی برگرداند و آمریکا را «اول» کند. دوران تاریخی کنونی علیرغم پس و پیشی ها و افت و خیزهای آن دوران گندیدگی و احتضار اقتصادی و سیاسی و فرهنگی امپریالیسم است.

نیروی نو و از نظر استراتژیک شکست ناپذیر و مغلوب ناشدنی طبقه ی کارگر و نظام نوین و دیر یا زود برقرار شدنی کمونیستی است.

 

مرگ بر تجاوزگران

مرگ بر امپریالیسم

زنده باد انقلاب و کمونیسم

 گروه مائوئیستی راه سرخ

ایران

13 دی 1404

   

هرانا - گزارش تفصیلی در روز ششم اعتراضات

 
گزارش تفصیلی از روز ششم اعتراضات؛ تداوم خشونت ماموران و افزایش بازداشت شهروندان معترض
خبرگزاری هرانا – اعتراضات و اعتصاب بازاریان و شهروندان در شهرهای مختلف ایران، امروز ششمین روز خود را پشت سر گذاشت. در شش روز اخیر دست کم ۱۱۳ نقطه کشور در ۴۶ شهر از ۲۲ استان شاهد اعتراضات بودند. در خلال این اعتراضات دهها تن دستگیر و دست کم ۸ معترض جان باختند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، اعتراضات گسترده‌ای که از روز دوشنبه با تجمع و اعتصاب بازاریان در تهران آغاز شد، امروز جمعه ۱۲ دی‌ماه، در ششمین روز متوالی با افزایش فضای امنیتی، خشونت و بازداشت شهروندان در برخی شهرهای ایران همراه بوده است. این اعتراضات در شهرهایی از جمله نیشابور، سبزوار، اسفراین، نیشابور، مشهد، همدان، فردیس، گوهردشت، خرم‌آباد، قزوین، تهران، فولادشهر، زاهدان، مرودشت، پرند، هفشجان، جونقان، یاسوج و قم تداوم یافت. همچنین روز جاری نیز گزارش‌هایی از توسل نیروهای امنیتی-انتظامی به خشونت منتشر شد. با ادامه اعتراضات، دامنه بازداشت شهروندان نیز افزایش یافته و گزارش‌های بازداشت ده‌ها شهروند معترض گردآوری شد.
زمینه‌های اعتراضات
موج تازه اعتراضات در شرایطی شکل گرفته است که فشارهای اقتصادی بر بخش‌های مختلف جامعه به مرحله‌ای بی‌سابقه رسیده و نشانه‌های فرسایش ساختاری در نظام معیشتی کشور به‌طور همزمان بروز یافته است. افزایش شتاب‌دار قیمت ارز، بی‌ثباتی مزمن در بازارها و تضعیف مداوم ارزش پول ملی، چشم‌انداز اقتصادی را برای شهروندان و فعالان صنفی به‌شدت نامطمئن کرده است.
در روزهای منتهی به آغاز اعتراضات، نرخ ارز از مرز ۱۴۰ هزار تومان عبور کرد و همزمان بازار سرمایه با خروج قابل توجه سرمایه و افت شاخص‌ها مواجه شد. این تحولات، از منظر تحلیلگران، بازتابی از انتقال گسترده سرمایه‌ها به حوزه‌های کم‌ریسک‌تر مانند ارز و طلا و نشانه‌ای از کاهش اعتماد عمومی به سیاست‌های اقتصادی عنوان شده است. پیامد مستقیم این وضعیت، تعطیلی یا نیمه‌تعطیلی واحدهای صنفی، ناتوانی کسب‌وکارهای خرد در ادامه فعالیت و گسترش اعتراضات و اعتصابات در شهرهای مختلف کشور بوده است.
جغرافیای اعتراضات
بر اساس اطلاعات جمع‌آوری‌شده، تجمعات و اعتراضات در روز ششم، در ۱۷ شهر از ۱۳ استان گزارش شده است از جمله شهرهای سبزوار، اسفراین، نیشابور، مشهد، نیشابور، هفشجان، جونقان، همدان، فردیس، تهران، پرند، گوهردشت، زاهدان، مرودشت، فولادشهر، یاسوج، قزوین و قم ادامه داشت.
در زاهدان نیز شهروندان معترض، بعد از نماز جمعه به خیابان‌ها آمدند و شعارهای اعتراضی سر دادند. این تجمعات عمدتا در خیابان‌های دانشگاه و خیام این شهر شکل گرفت.
مرودشت امروز شاهد تجمعاتی اعتراضی بود. صبح در جریان مراسم خاکسپاری یکی از کشته شدگان اعتراضات، شهروندان شعارهای اعتراضی سر دادند و پس از ساعاتی در خیابان انقلاب این شهر تجمعات اعتراضی شکل گرفت.
از سوی دیگر ویدیویی از مراسم خاکسپاری داریوش انصاری بختیاروند در فولادشهر منتشر شده است که با حضور پرشمار شهروندان برگزار می‌شود. این شهروند معترض شامگاه چهارشنبه ۱۰ دی‌ماه، در پی شرکت در اعتراضات مردمی هدف تیراندازی نیروهای انتظامی-امنیتی قرار گرفت و جان خود را از دست داد.
با توجه به گزارشات راستی آزمایی شده تا زمان انتشار این گزارش، مجموعا ۱۱۳ اعتراض در شش روز اخیر در ۴۶ شهر از ۲۲ استان گزارش شده است. ۱۵ تجمع دانشجویی در ۱۳ دانشگاه نیز جزوی از این آمار است.
شیوه‌های اعتراض و شعارها
بر اساس بررسی ویدیوها و گزارش‌های راستی‌آزمایی‌شده، شعارهای سر داده‌شده عمدتاً ناظر بر مطالبات معیشتی، اقتصادی و سیاسی با ریشه در حقوق بنیادین شهروندان بوده‌اند. این شعارها شامل انتقاد از ساختار قدرت، اعتراض به محدودیت‌های آزادی‌های فردی و اجتماعی، مطالبه عدالت، و مخالفت با وضعیت اقتصادی و معیشتی حاکم بوده است.
در عین حال، در برخی تجمعات، شعارهایی با مضامین متنوع‌تری نیز شنیده شده است که بازتاب‌دهنده گستره‌ی ناهمگون دیدگاه‌ها و گرایش‌ها در میان معترضان است. هرانا، در چارچوب مأموریت حقوق بشری خود، تمرکز گزارش‌دهی را بر شعارها و مطالباتی قرار می‌دهد که به‌طور مستقیم با نقض یا مطالبه حقوق بشر، آزادی‌های اساسی و حقوق مدنی شهروندان مرتبط هستند.
در ششمین روز از اعتراضات، صحنه های اعتراضی به آرامگاه‌ها کشیده شد و در جریان خاکسپاری دو تن از کشته شدگان اعتراضات، شهروندان شعارهای اعتراضی سر دادند. در خیابان ها نیز شهروندان معترض با ضمن سر دادن شعارهای اعتراضی، دست به تجمعات زدند.
استمرار و تکرار این شعارها در شهرهای مختلف، نشان‌دهنده هم‌پوشانی مطالبات صنفی، معیشتی و سیاسی در بستر اعتراضات جاری و بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است.
برخورد نیروهای انتظامی–امنیتی و جزئیات خشونت
در ششمین روز از اعتراضات گسترده در شهرهای مختلف ایران، گزارش‌ها و ویدیوهای منتشرشده از تداوم فضای امنیتی و استفاده نیروهای انتظامی–امنیتی از ابزارهای سرکوب برای جلوگیری از شکل‌گیری و گسترش تجمعات اعتراضی حکایت دارد. در یکی از این موارد، ویدیویی از شهر قم منتشر شده است که نشان می‌دهد مأموران برای متفرق کردن شهروندان از گاز اشک‌آور استفاده کرده‌اند. ساعاتی بعد، ویدیوی دیگری از این شهر منتشر شد که در آن یک شهروند پوکه‌ای منتسب به سلاح ساچمه‌ای مورد استفاده نیروهای ضدشورش را در دست دارد و اعلام می‌کند این پوکه مربوط به ساچمه «۵» است.
در تهران نیز، ویدیویی از اعتراضات محله نارمک منتشر شده که در آن مأموران ضدشورش با توسل به خشونت در تلاش برای بازداشت یک زن معترض دیده می‌شوند. گزارش‌های میدانی همچنین حاکی از آن است که امروز، جمعه، مأموران امنیتی در جریان اعتراضات شهروندان در زاهدان با به‌کارگیری خشونت، شماری از معترضان را بازداشت کرده‌اند.
در ادامه برخوردهای خشونت‌آمیز، روز گذشته خداداد شیروانی، شهروند ساکن مرودشت، پس از شرکت در اعتراضات مردمی هدف شلیک نیروهای امنیتی قرار گرفت و جان خود را از دست داد. مراسم خاکسپاری این شهروند امروز، جمعه، با حضور گسترده شهروندان برگزار شد و شرکت‌کنندگان در این مراسم شعارهای اعتراضی سر دادند.
همزمان، تجمع اعتراضی شهروندان در یاسوج نیز با سرکوب نیروهای انتظامی–امنیتی مواجه شد. بر اساس ویدیویی که توسط بی‌بی‌سی فارسی منتشر شده است، مأموران برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور استفاده کرده‌اند و در جریان این ویدیو صدای تیراندازی نیز شنیده می‌شود. در اعتراضات شبانه شهروندان در فردیس و خرم‌آباد نیز گزارش‌هایی از استفاده مأموران از گاز اشک‌آور منتشر شده است.
در شهرهای هفشجان و جونقان نیز تجمعات اعتراضی شهروندان با حضور نیروهای انتظامی همراه بوده است. خبرگزاری مهر در این‌باره اعلام کرده است که «مأموران انتظامی با حضور در محل، نسبت به مدیریت تجمع اقدام کردند.»
از سوی دیگر، ویدیویی منتشرشده از اعتراضات شهروندان در کوهدشت که مربوط به روز چهارشنبه ۱۰ دی‌ماه است، نشان می‌دهد یک شهروند معترض از ناحیه پای راست به‌شدت مجروح شده و حاضران در محل در تلاش برای متوقف کردن خون‌ریزی او هستند.
همچنین در جریان اعتراضات شبانه ۱۱ دی‌ماه در مرودشت استان فارس، گزارش شده است که یک خودروی عبوری هدف شلیک نیروهای امنیتی قرار گرفته است. بر اساس ویدیوی منتشرشده، یک خودروی پراید هنگام ورود از خیابان فرعی به بلوار اصلی که مملو از نیروها و خودروهای ضدشورش بوده، از فاصله نزدیک و بدون اخطار قبلی هدف شلیک یکی از مأموران قرار می‌گیرد. پس از این شلیک، با دخالت مأمور دیگری، از راننده خواسته می‌شود محل را ترک کند.
در پایان، کانال‌های نزدیک به نهادهای امنیتی امروز از جان‌باختن یک عضو بسیج در جریان اعتراضات اخیر در شهر هرسین خبر دادند. هویت این فرد علی عزیزی اعلام شده است.
بازداشت‌ها و فشارهای امنیتی
هرانا امروز گزارشی درباره انتقال ۱۵ زن بازداشتی به زندان اوین دریافت کرد. این زنان که در جریان اعتراضات اخیر بازداشت شده‌اند، بنا بر اطلاعات موجود عمدتاً دچار مصدومیت بوده و به همین دلیل پس از ورود به زندان به بهداری منتقل شده‌اند. هویت این افراد همچنان در دست بررسی است.
بر اساس اطلاعات دریافتی دیگر، فردین مسلمی و ماهان خوبانی، هر دو ۱۶ ساله، در شهرهای گچساران و یاسوج توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند. بازداشت فردین مسلمی سحرگاه امروز، جمعه ۱۲ دی‌ماه، توسط نیروهای اطلاعات سپاه در گچساران صورت گرفته و ماهان خوبانی نیز روز گذشته در یاسوج بازداشت شده است.
همچنین هرانا مطلع شده است که میثاق کوچ‌پی‌ده و امیر نودهی، شهروندان ساکن تهران، و سلمان قدرتی، شهروند ساکن بجنورد، بازداشت شده‌اند. بنا بر این گزارش، آقایان نودهی و قدرتی روز گذشته، پنجشنبه، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
در همین حال، دادستان عمومی و انقلاب ایذه از بازداشت شماری از شهروندان در جریان اعتراضات شامگاه گذشته این شهرستان خبر داده است. گزارش‌های منتشرشده همچنین حاکی از آن است که امروز، جمعه، مأموران امنیتی در جریان اعتراضات شهروندان در زاهدان دست‌کم پنج نفر را بازداشت کرده‌اند.
علاوه بر این، گزارش‌هایی از بازداشت دست‌کم ۱۶ شهروند در شهرهای تهران، کرمانشاه و ایلام دریافت شده است. هویت این افراد ایمان علی‌مرادی، علی نجفی، محمد حسنوند، بیژن کریمیان، محمدجواد زارعی، اکبر درویشی، عارف درویشی، محمد هواسی، سپهر صالحی، امیر رئوفی، احسان ملکی، میلاد کیادی، فرزاد شکری، ابوالفضل شادفر، معین ملکی و یزدان بختی اعلام شده است. بازداشت این شهروندان در تاریخ‌های ۱۰ و ۱۱ دی‌ماه صورت گرفته است.
روسای کل دادگستری استان‌های لرستان و اصفهان نیز اعلام کردند که در روزهای گذشته شماری از شهروندان معترض در شهرستان‌های ازنا، دلفان و اصفهان بازداشت شده‌اند.
در همین راستا، یکی از کانال‌های نزدیک به نهادهای امنیتی دو ویدیوی جداگانه از اعترافات اجباری یک شهروند بازداشتی در آمل منتشر کرده است. در این ویدیوها که مشخص نیست تحت چه شرایطی ضبط شده‌اند، مردی جوان با چهره‌ای کاملاً مشخص نسبت به انتشار فراخوان برای تجمعات ابراز ندامت می‌کند. این کانال همچنین ویدیویی از بازداشت یک شهروند در تاریخ ۱۱ دی‌ماه در خرم‌آباد منتشر کرده و مدعی شده است که از وی سلاح و مهمات کشف شده است. بنا بر این گزارش، بازداشت این شهروند توسط مأموران سپاه حضرت ابوالفضل استان لرستان انجام شده است.
صداوسیما نیز با انتشار ویدیوهایی حاوی اعترافات اجباری چند شهروند، از بازداشت آنان در جریان اعتراضات شهر کرمانشاه خبر داده است. در این ویدیوها دست‌کم چهار شهروند دیده می‌شوند. خبرگزاری مهر نیز ویدیویی از اعترافات یک شهروند بازداشت‌شده در روز گذشته در خیابان مطهری خرم‌آباد منتشر کرده است؛ ویدیوهایی که شرایط ضبط آن‌ها مشخص نیست.
در ادامه، دادستان عمومی و انقلاب ایذه بار دیگر از بازداشت شماری از شهروندان در اعتراضات شب گذشته این شهرستان خبر داده است.
از سوی دیگر، خبرگزاری تسنیم در گزارشی اعلام کرده است که در تجمعات اعتراضی شهر قزوین چندین نفر از معترضان به اتهام آنچه «عوامل خرابکار» خوانده شده، بازداشت شده‌اند. به ادعای این خبرگزاری، یکی از افرادی که در انتشار فراخوان‌ها در فضای مجازی نقش داشته نیز بازداشت شده است.
همچنین هرانا مطلع شده است که در تاریخ‌های ۱۰ و ۱۱ دی‌ماه، شماری از شهروندان در گرگان به دلیل انتشار فراخوان برای تجمعات بازداشت شده‌اند.
دادستان عمومی و انقلاب همدان نیز امروز از بازداشت شماری از شهروندان در جریان اعتراضات این شهر خبر داد، بدون آن‌که به هویت یا زمان دقیق بازداشت این افراد اشاره کند.
اشرف منتظری، دختر آیت‌الله منتظری، اعلام کرده است که دختر و نوه‌اش در جریان تجمعات خیابانی بازداشت و پس از یک روز با قرار کفالت آزاد شده‌اند.
خبرگزاری فارس نیز از بازداشت یک شهروند در اصفهان خبر داده و مدعی شده است که وی «قصد داشته با سلاح کمری به تجمع‌کنندگان بپیوندد و اقدامات ضدامنیتی و خرابکارانه انجام دهد». به گفته این رسانه، بازداشت این فرد روز پنجشنبه ۱۱ دی‌ماه صورت گرفته است.
علاوه بر این، رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی بدون اشاره به هویت افراد، از بازداشت سه شهروند از جمله یک نوجوان در شهرهای اصفهان، خرم‌آباد و آمل در جریان اعتراضات جاری خبر داده‌اند.
در ساعات پایانی امروز، روابط عمومی سپاه روح‌الله استان مرکزی نیز از بازداشت ادمین‌های دو کانال تلگرامی در شهرهای ساوه و اراک خبر داد. در این بیانیه ادعا شده است که این کانال‌ها در «مدیریت و هدایت معترضان» نقش داشته‌اند.
در همین حال، خبرنامه امیرکبیر گزارش داد که امیرحسین کشاورز، فعال دانشجویی، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. بنا بر این گزارش، مأموران امروز با مراجعه به محل سکونت این فعال دانشجویی، وی را بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کرده‌اند.
واکنش ها
با ورود اعتراضات سراسری به روز ششم، مقامات جمهوری اسلامی و رسانه‌های وابسته به نهادهای رسمی و امنیتی، همزمان با تداوم سرکوب میدانی، تلاش کرده‌اند روایت مسلط خود را بر محور «مداخله خارجی» و «امنیت ملی» تثبیت کنند و مطالبات معترضان را از دستور کار خارج سازند.
در سطح مقامات سیاسی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در واکنش به حمایت دونالد ترامپ از معترضان، این موضع‌گیری را «غیرمسئولانه و خطرناک» خواند و مدعی شد چنین اظهاراتی حاکمیت ایران را هدف قرار داده و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «آمادگی پاسخ» دارند. همزمان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و علیرضا سلیمی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس، با ادبیاتی تهدیدآمیز هشدار دادند که هرگونه «دخالت خارجی» با واکنشی «پشیمان‌کننده» مواجه خواهد شد.
در همین راستا، شورای عالی امنیت ملی با ارسال نامه‌ای به رسانه‌های داخلی، از آن‌ها خواسته است حمایت ترامپ از معترضان را محکوم کرده و با ترسیم «مرزبندی روشن با دشمن»، از بازتاب آنچه «نشر خام، هیجانی یا تنش‌زا» خوانده شده، خودداری کنند. این شورا همچنین از رسانه‌هایی که به گفته آن «به ثبات کمک کرده‌اند» قدردانی کرده است؛ اقدامی که نشان‌دهنده تشدید کنترل و هدایت روایت رسانه‌ای در روز ششم اعتراضات است.
در حوزه قضایی و امنیتی، مقام‌هایی چون سعید شهواری، رئیس‌کل دادگستری لرستان، از بازداشت معترضان در شهرهایی مانند ازنا و دلفان خبر داده‌اند، بی‌آنکه جزئیات شفافی درباره اتهامات یا روند دادرسی ارائه شود. همزمان، برخی مقامات مذهبی نزدیک به حاکمیت، از جمله حسین نوری همدانی، با اذعان ضمنی به فشارهای اقتصادی، تلاش کرده‌اند ریشه بحران را به «سوءمدیریت» تقلیل دهند و از پیوند دادن اعتراضات با ساختار سیاسی پرهیز کنند.
در سطح بین‌المللی، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی نسبت به تحولات ایران اعلام کرد که گزارش‌های مربوط به خشونت علیه معترضان را «با دقت» دنبال می‌کند و از مقامات جمهوری اسلامی خواست به حقوق بنیادین شهروندان از جمله آزادی بیان، تجمع مسالمت‌آمیز و تشکیل انجمن‌ها احترام بگذارند. این موضع‌گیری در حالی مطرح شد که همزمان گزارش‌های متعددی از تیراندازی، بازداشت و فضای امنیتی شدید در شهرهای مختلف ایران منتشر شده است.
رسانه‌های حکومتی نیز در پوشش تحولات روز ششم، تمرکز خود را بر برجسته‌سازی تهدیدهای خارجی، هشدار به آمریکا و اسرائیل، و القای این گزاره گذاشته‌اند که اعتراضات از سوی «جریان‌های معاند» هدایت می‌شود؛ روایتی که با شواهد میدانی و گستره مطالبات معترضان همخوانی ندارد.
در نهایت
اعتراضات جاری که نقطه آغاز آن از بازار تهران بود، در ششمین روز خود با گسترش جغرافیایی، افزایش مشارکت شهروندان و تشدید حضور نیروهای امنیتی همراه شده است. ترکیب مطالبات معیشتی و سیاسی، افزایش بازداشت‌ها و تلاش مقامات برای مهار همزمان اقتصادی و امنیتی بحران، نشان‌دهنده حساسیت بالای حاکمیت نسبت به تداوم این اعتراضات است.
هرانا همچنان در حال جمع‌آوری، راستی‌آزمایی و تکمیل اطلاعات مربوط به این اعتراضات است و در صورت تداوم یا گسترش تجمعات، گزارش‌های تکمیلی منتشر خواهد کرد.